حاشیه بر اظهارات محسن نامجو در مورد "جدایی نادر از سیمین" و زبان کوردی

نه بیزاری جستن از کسی یا چیزی راه به جایی برده‌ست نه پاسخ‌ها به بیزاری جستن‌ها و احیانا عرض ارادت‌های چنین و چنان. بر همین اساس بنا نداریم که به واسطه نشر نامه‌ای که محسن نامجو، خواننده و نوازنده نام‌آشنا و احیانا پست مدرن ایرانی در تجلیل از اصغر فرهادی به خاطر موفقیت فیلم " جدایی نادر از سیمین"، منتشر کرده است، جوابیه صادر کنیم. با این همه همیشه مجالی برای نقد و بیان دیدگاهی دیگر مهیاست. از این رو نگرانی و افسوس ما از آن است که آقای نامجو با توسل به ادبیاتی کم‌مایه دست تباهی به پله‌های متأخر سینمای ایران برده و آثار کسانی چون کیارستمی، مجیدی، جلیلی، قبادی و . . . را گرفتار مفاهیم و الگوهای پیشامدرن توصیف کرده است و شگفتا که خواسته و دانسته زبان کوردی را نشانه‌ و گواهی بر این مدعا می‌انگارد.

یادآوری این که زبان کوردی به عنوان زبان یک ملت زنده و پویا و فراتر از چارچوب مرزهای ایرانی در جهان مدرن، بسترساز خلق بسیاری از آثار تقدیر شده در همین جهان مدرن است، بختیار علی، جوان حاجو، هادی ضیاء‍ الدینی، راشو]  که از قضا نامجو باید وی را خوب بشناسد[!!!، شیرکو بیکه‌س، فرهاد پیربال، عباس ولی و بسیاری دیگر از این دست، هرکدام در حوزه تخصص خود، تأثیری جریان ساز در هنر و فرهنگ جهان مدرن و پسامدرن داشته‌اند، که آگاهی از این مهم، قضاوت‌های بی‌بنیاد و پریشان امثال آقای نامجو درباره زبان کوردی را اصلاح می‌کند تا دیگر زبان کوردی در ذهن دیگران نشانه‌ای برای اشاره به جهان سنتی یا روستایی نباشد.

سوای این موضوع، پیدا نیست که وجه عینی «تناقض‌های مدرن» از نگاه آقای نامجو چیست؟ آیا در هیچکدام از کارهای سینماگرانی که مورد اشاره غیر مستقیم وی هستند، نشانی از مؤلفه‌ها و مفاهیم جهان مدرن وجود ندارد؟

حتی با پذیرش فرض آقای نامجو، آیا باید از میان دوگانه "جدایی نادر از سیمین" از یک سو و مجموعه آثار سینمایی همچون "خانه دوست کجاست"، " لاک پشت‌ها هم پرواز می‌کنند"، " بچه‌های آسمان" و . . . یکی را برگزید؟ آیا این دوانگاری و اجبار ذهنی برای انتخاب تنها یک گزینه، برخوردی بلاواسطه پیشامدرن نیست؟ و سرانجام اینکه آیا به دار آویختن یکی به بهانه تجلیل از کسی دیگر با آن ادبیات آنچنانی، به راستی خود از نهاد انحصارگر و دیگری ناپذیر جهان سنتی برنمی آید؟

باری پاسخ ما در این وادی تحسین هردو سوی این طیف بی‌کران است چرا که خود را گرفتار در انتخاب یکی از میان آن دو نمی‌بینیم، چه که جامعه امروز ایرانی ملغمه‌ای جامع از هر دو سوی این طیف درازآهنگ می نماید.

جمعی از دانشجویان کورد دانشگاه‌های تهران

5 اسفند 1390

/ 2 نظر / 60 بازدید
حسن معروف پور

من مانده ام دانشجویان کرد دانشگاه تهران چه چیز فیلم جدایی نادر از سیمی را تحسین می کنند؟ اسکاری کاملا سیاسی. البته بهتر بود قید بعضی از دانشجویان کرد را نیز در این بیانیه اضافه می کرددید. شما که مثل آقای نامجو انحصارگرا نیستی؟؟؟؟

سرکوت

دمتان گررررررررررررررررررررررم[لبخند]