و حتی در حریم ما . . .

تو هم مومن نبودی

وقتی دف حالت را به هم می‌زند

راه رفتن کار آسانی نیست،‌ در هر کجای این جهان بیکرانه که باشی.

حرف‌هایی هست که در وجود توست اما بر زبان آوردنش کار تو نیست و باید در رسای شعر و موسیقی و سینما و . . . بدانی و بشنوی‌اش. حرف‌هایی که بی واسطه با آفریده شدن‌ات،‌ به دنیا آمدن‌ات،‌ لبخند زدن‌ات،‌عاشق‌شدن‌ات،‌ سرکار رفتن‌ات،‌ تایپ کردن‌ات،‌رانندگی کردن‌ات،‌ چای خوردن‌ات،‌عصبانی شدن‌ات،‌ تنها شدن‌ات،‌ شاد بودن‌ات و . . . برخورد می‌کند،‌حرف‌هایی که گفتن‌شان کار تو نیست و نشنیدن و ندانستن‌شان راه رفتن‌ات را نامتعادل می‌کند.

عصر دیروز خسته شدم از دست سرزمینم.

خسته شدم از اینکه برای شنیدن یک کار موسیقیایی جدید و خوش فرم باید دست به دامن نسخه‌های کپی شده فارسی و انگلیسی و اسپانیایی و فرانسوی و هزار جور کشور و زبان دیگر بگردم و در خودی‌ترین و محرم‌ترین حالت ممکن به کارهای رشو،‌ جوان حاجو، کایا و . . . برسم.

من می‌خواستم امروز و فردای جهان را در کلام موسیقیایی زبان مادری ام خلاصه کنم نه دیروزهای‌اش را؛ در شعر زبان مادری‌ام و در سینمای‌اش.

راه رفتن کار دشواری است اگر آنچه در دستگاه MP3 playerات گوش می‌کنی، به زبان مادری‌ات نباشد.

در این جهان وارفته که هرکسی در دنج ترین گوشه خانه‌اش می‌تواند جمعیت بسیاری را بلرزاند بی آنکه ریالی هزینه کند،‌نمی توانم بفهمم که چرا دوستان هم‌زبان هم‌دل‌ام کمی از پوسته هنجاری موسیقی هورامی درنمی‌آیند و چه می‌دانم در قالب‌های مختلف موسیقی مثل پاپ و جاز حتی اثری خانه‌گی منتشر نمی‌کنند.

احترام و ارادت بسیار ویژه‌ای به موسیقی سنتی و مقامی دارم،‌ همچنانکه می دانم قریب به اتفاق مردمان سرزمینم دارند،‌ اما این قالب و این سبک نمی تواند جوابگوی همه نیازهای زندگی روزمره باشد،‌ و واقعا نمی‌تواند به طوری که بارها دیده‌ام بسیاری از دوستانم از شنیدن صدای دف و آن ریتم‌های تکراری و آن آوازهای پیر چندین ساله که هر روز دارند تکرار می‌شوند و تکرار می‌شوند و تکرار می‌شوند، کلافه شده‌اند و کلافه شده‌ام.

با این همه در این وادی باید بسیار سپاسگزار عده کم‌شماری باشم که با تمام سختی‌ها و موانع، ‌با هزینه‌های شخصی و رنج‌راه کشیدن‌های طولانی روزنه‌ای برای نفس کشیدن ذهن موسیقیایی قشر جوان باز کرده‌اند،‌ گرچه حتی این تلاش‌های صادقانه و جاودان اجر نیز آنطور که باید و شاید راهی نسپرده‌اند که شاید. . .  و نتیجه کار انحنا و افتراقی را از خط اصلی جریان اصلی که همان موسیقی گریه و خنده است ایجاد نکرده.

آیا هنوز مصرف موسیقی در سرزمین ما در عروسی‌‌ها و جشن‌ها و رزم‌هاست؟

آیا مصرف روزمره موسیقی در شهر و روستای ما جایگاهی دارد؟

فکر می کنم این سئوال‌ها هم بی اساس نیستند چرا که اگر در زندگی روزمره و فعالیت‌های بسیار معمولی زندگی روزانه،‌ موسیقی جایگاهی داشته باشد تولیدکنندگان این حوزه هم بی گمان به سراغ تهیه و پخش آثار موسیقیایی متناسب با زندگی معمولی روزانه می‌رفتند. پس یا چنین نیازی وجود ندارد و یا تولید کنندگان موسیقی متناسب با این نیازها اثری تولید نمی‌کنند.

پایان کلام آنکه من به نمایندگی دست کم 20 تن از هم سن و هم صنف‌های خودم، باید بگویم که نمی‌توانم با آثار موسیقیایی که تاکنون به زبان هورامی منتشر شده‌اند، زندگی روزانه‌ام را بگذرانم،‌تاکسی سوار شوم،‌ در نمایشگاه آثار تجسمی قدم بزنم،‌سرکار بروم و . . . به ناچار می‌روم سذاغ دیگران و دیگر زبان‌ها.

از دوستانم بسیار سئوال کردم و جویا شدم،‌نتیجه این بود که بیشتر کارهای هم‌زبان ما در موسیقی برای شادی و رقص یا گریه و زاری تولید می‌شود و بطور کلی متناسب حالت‌های خاص و ویژه است نه زندگی روزانه و روزمره این همه آدم معمولی.

  
نویسنده : شایان ربیعی ; ساعت ۱۱:٥۱ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ اسفند ۱۳٩٠
تگ ها :


وقتی دف حالت را به هم می‌زند

راه رفتن کار آسانی نیست،‌ در هر کجای این جهان بیکرانه که باشی.

حرف‌هایی هست که در وجود توست اما بر زبان آوردنش کار تو نیست و باید در رسای شعر و موسیقی و سینما و . . . بدانی و بشنوی‌اش. حرف‌هایی که بی واسطه با آفریده شدن‌ات،‌ به دنیا آمدن‌ات،‌ لبخند زدن‌ات،‌عاشق‌شدن‌ات،‌ سرکار رفتن‌ات،‌ تایپ کردن‌ات،‌رانندگی کردن‌ات،‌ چای خوردن‌ات،‌عصبانی شدن‌ات،‌ تنها شدن‌ات،‌ شاد بودن‌ات و . . . برخورد می‌کند،‌حرف‌هایی که گفتن‌شان کار تو نیست و نشنیدن و ندانستن‌شان راه رفتن‌ات را نامتعادل می‌کند.

عصر دیروز خسته شدم از دست سرزمینم.

خسته شدم از اینکه برای شنیدن یک کار موسیقیایی جدید و خوش فرم باید دست به دامن نسخه‌های کپی شده فارسی و انگلیسی و اسپانیایی و فرانسوی و هزار جور کشور و زبان دیگر بگردم و در خودی‌ترین و محرم‌ترین حالت ممکن به کارهای رشو،‌ جوان حاجو، کایا و . . . برسم.

من می‌خواستم امروز و فردای جهان را در کلام موسیقیایی زبان مادری ام خلاصه کنم نه دیروزهای‌اش را؛ در شعر زبان مادری‌ام و در سینمای‌اش.

راه رفتن کار دشواری است اگر آنچه در دستگاه MP3 playerات گوش می‌کنی، به زبان مادری‌ات نباشد.

در این جهان وارفته که هرکسی در دنج ترین گوشه خانه‌اش می‌تواند جمعیت بسیاری را بلرزاند بی آنکه ریالی هزینه کند،‌نمی توانم بفهمم که چرا دوستان هم‌زبان هم‌دل‌ام کمی از پوسته هنجاری موسیقی هورامی درنمی‌آیند و چه می‌دانم در قالب‌های مختلف موسیقی مثل پاپ و جاز حتی اثری خانه‌گی منتشر نمی‌کنند.

احترام و ارادت بسیار ویژه‌ای به موسیقی سنتی و مقامی دارم،‌ همچنانکه می دانم قریب به اتفاق مردمان سرزمینم دارند،‌ اما این قالب و این سبک نمی تواند جوابگوی همه نیازهای زندگی روزمره باشد،‌ و واقعا نمی‌تواند به طوری که بارها دیده‌ام بسیاری از دوستانم از شنیدن صدای دف و آن ریتم‌های تکراری و آن آوازهای پیر چندین ساله که هر روز دارند تکرار می‌شوند و تکرار می‌شوند و تکرار می‌شوند، کلافه شده‌اند و کلافه شده‌ام.

با این همه در این وادی باید بسیار سپاسگزار عده کم‌شماری باشم که با تمام سختی‌ها و موانع، ‌با هزینه‌های شخصی و رنج‌راه کشیدن‌های طولانی روزنه‌ای برای نفس کشیدن ذهن موسیقیایی قشر جوان باز کرده‌اند،‌ گرچه حتی این تلاش‌های صادقانه و جاودان اجر نیز آنطور که باید و شاید راهی نسپرده‌اند که شاید. . .  و نتیجه کار انحنا و افتراقی را از خط اصلی جریان اصلی که همان موسیقی گریه و خنده است ایجاد نکرده.

آیا هنوز مصرف موسیقی در سرزمین ما در عروسی‌‌ها و جشن‌ها و رزم‌هاست؟

آیا مصرف روزمره موسیقی در شهر و روستای ما جایگاهی دارد؟

فکر می کنم این سئوال‌ها هم بی اساس نیستند چرا که اگر در زندگی روزمره و فعالیت‌های بسیار معمولی زندگی روزانه،‌ موسیقی جایگاهی داشته باشد تولیدکنندگان این حوزه هم بی گمان به سراغ تهیه و پخش آثار موسیقیایی متناسب با زندگی معمولی روزانه می‌رفتند. پس یا چنین نیازی وجود ندارد و یا تولید کنندگان موسیقی متناسب با این نیازها اثری تولید نمی‌کنند.

پایان کلام آنکه من به نمایندگی دست کم 20 تن از هم سن و هم صنف‌های خودم، باید بگویم که نمی‌توانم با آثار موسیقیایی که تاکنون به زبان هورامی منتشر شده‌اند، زندگی روزانه‌ام را بگذرانم،‌تاکسی سوار شوم،‌ در نمایشگاه آثار تجسمی قدم بزنم،‌سرکار بروم و . . . به ناچار می‌روم سذاغ دیگران و دیگر زبان‌ها.

از دوستانم بسیار سئوال کردم و جویا شدم،‌نتیجه این بود که بیشتر کارهای هم‌زبان ما در موسیقی برای شادی و رقص یا گریه و زاری تولید می‌شود و بطور کلی متناسب حالت‌های خاص و ویژه است نه زندگی روزانه و روزمره این همه آدم معمولی.

  
نویسنده : شایان ربیعی ; ساعت ۱۱:٥۱ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ اسفند ۱۳٩٠
تگ ها :


حاشیه بر اظهارات محسن نامجو در مورد "جدایی نادر از سیمین" و زبان کوردی

نه بیزاری جستن از کسی یا چیزی راه به جایی برده‌ست نه پاسخ‌ها به بیزاری جستن‌ها و احیانا عرض ارادت‌های چنین و چنان. بر همین اساس بنا نداریم که به واسطه نشر نامه‌ای که محسن نامجو، خواننده و نوازنده نام‌آشنا و احیانا پست مدرن ایرانی در تجلیل از اصغر فرهادی به خاطر موفقیت فیلم " جدایی نادر از سیمین"، منتشر کرده است، جوابیه صادر کنیم. با این همه همیشه مجالی برای نقد و بیان دیدگاهی دیگر مهیاست. از این رو نگرانی و افسوس ما از آن است که آقای نامجو با توسل به ادبیاتی کم‌مایه دست تباهی به پله‌های متأخر سینمای ایران برده و آثار کسانی چون کیارستمی، مجیدی، جلیلی، قبادی و . . . را گرفتار مفاهیم و الگوهای پیشامدرن توصیف کرده است و شگفتا که خواسته و دانسته زبان کوردی را نشانه‌ و گواهی بر این مدعا می‌انگارد.

یادآوری این که زبان کوردی به عنوان زبان یک ملت زنده و پویا و فراتر از چارچوب مرزهای ایرانی در جهان مدرن، بسترساز خلق بسیاری از آثار تقدیر شده در همین جهان مدرن است، بختیار علی، جوان حاجو، هادی ضیاء‍ الدینی، راشو]  که از قضا نامجو باید وی را خوب بشناسد[!!!، شیرکو بیکه‌س، فرهاد پیربال، عباس ولی و بسیاری دیگر از این دست، هرکدام در حوزه تخصص خود، تأثیری جریان ساز در هنر و فرهنگ جهان مدرن و پسامدرن داشته‌اند، که آگاهی از این مهم، قضاوت‌های بی‌بنیاد و پریشان امثال آقای نامجو درباره زبان کوردی را اصلاح می‌کند تا دیگر زبان کوردی در ذهن دیگران نشانه‌ای برای اشاره به جهان سنتی یا روستایی نباشد.

سوای این موضوع، پیدا نیست که وجه عینی «تناقض‌های مدرن» از نگاه آقای نامجو چیست؟ آیا در هیچکدام از کارهای سینماگرانی که مورد اشاره غیر مستقیم وی هستند، نشانی از مؤلفه‌ها و مفاهیم جهان مدرن وجود ندارد؟

حتی با پذیرش فرض آقای نامجو، آیا باید از میان دوگانه "جدایی نادر از سیمین" از یک سو و مجموعه آثار سینمایی همچون "خانه دوست کجاست"، " لاک پشت‌ها هم پرواز می‌کنند"، " بچه‌های آسمان" و . . . یکی را برگزید؟ آیا این دوانگاری و اجبار ذهنی برای انتخاب تنها یک گزینه، برخوردی بلاواسطه پیشامدرن نیست؟ و سرانجام اینکه آیا به دار آویختن یکی به بهانه تجلیل از کسی دیگر با آن ادبیات آنچنانی، به راستی خود از نهاد انحصارگر و دیگری ناپذیر جهان سنتی برنمی آید؟

باری پاسخ ما در این وادی تحسین هردو سوی این طیف بی‌کران است چرا که خود را گرفتار در انتخاب یکی از میان آن دو نمی‌بینیم، چه که جامعه امروز ایرانی ملغمه‌ای جامع از هر دو سوی این طیف درازآهنگ می نماید.

جمعی از دانشجویان کورد دانشگاه‌های تهران

5 اسفند 1390

  
نویسنده : شایان ربیعی ; ساعت ٢:٤٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٥ اسفند ۱۳٩٠
تگ ها :